print deze pagina

Thema creativiteit

De bipolaire stoornis kent ook zijn positieve kanten. Hij kan gepaard gaan met een sterk en snel denkvermogen. In combinatie met andere persoonlijke kwaliteiten kunnen daardoor uitzonderlijke prestaties neergezet worden.

“De relatie tussen creativiteit en manisch depressiviteit is waarschijnlijk al zo oud als de mensheid” staat te lezen in het themanummer over dit onderwerp van PLUSminus van mei 2010
Dit nummer en ook andere versies van het blad PLUSminus is voor € 5,- op te vragen per e-mail via Bureau@VMDB.nl. Ook de landelijke bijeenkomst van 12 juni 2010 was aan dit onderwerp gewijd.

Of het nu gaat om schilders, beeldhouwers, schrijvers of dichters, mensen met deze stoornis zijn noodgedwongen heel creatief geworden in het leven: zij zijn nu als het ware levenskunstenaars. Beroepskunstenaars willen vaak zelfs geen medicijnen slikken om hun inspiratie en creativiteit niet te onderdrukken

Creatief zijn wil niet alleen zeggen dat je (bijvoorbeeld) goed kunt tekenen. Je kan ook creatief denken, tuinieren, koken, problemen oplossen, omgaan met je beperkingen of met taal. Gekke gedachtesprongetjes maken of zelfs creatief boekhouden. Kunst maken wordt ook een wisselwerking genoemd tussen denken en voelen. Maar ook: creativiteit als een extra cadeautje van de schepper voor manisch depressieven, om het draaglijker te maken. En wat te denken van creativiteit als bron van heling…

De donkere kant is mooi verwoord in onderstaand gedicht:

Ik leefde op de rand van de waanzin
Snakkend naar antwoorden
Kloppend op een deur
Hij gaat open… ik heb op de binnenkant geklopt
In de GGZ wordt al heel lang creatieve therapie (vaktherapie) gegeven. Dit is de overkoepelende naam voor dramatherapie, beeldende therapie, muziektherapie, danstherapie, tuintherapie of psychomotorische therapie. In de behandeling staan vooral doen en ervaren centraal; de door de cliënt opgedane ervaringen leiden tot nieuwe vaardigheden en inzichten die praktisch toepasbaar zijn in het dagelijks leven. Deze vaardigheden kunnen liggen op emotioneel, cognitief, sociaal of lichamelijk gebied.
Het resultaat van de therapie kan bijvoorbeeld verwerking, verrijking of inzicht zijn en ook verbetering van het cognitieve of lichamelijk functioneren.

Zie:
nl.wikipedia.org
www.elephantspirit.nl

Dan zijn er ook bekende personen met een bipolaire stoornis/vermeende bipolaire stoornis:

  • Showbiz: Marilyn Monroe, Teresa Stratas, Kurt Cobain, Judy Garland, Stephen Fry, Sinéad O’Connor
  • Politiek en bedrijf: Winston Churchill, Frans Otten, Ger Klein, Theo Joekes
  • Religieuze leiders: Paulus, David, Salomo, Maarten Luther
  • Dichters: Sylvia Plath, Alexandr Poesjkin, Charles Baudelaire, Johann W.Goethe
  • Filosofen: Friedrich Nietzsche, Søren Kierkegaard, Socrates, Plato
  • Schilders: Paul Gauguin, Francisco de Goya, Vincent van Gogh, Eduard Munch, Michelangelo
  • Schrijvers: Simon Vestdijk, Charles Dickens, Virginia Woolf, Maarten Biesheuvel ,William Styron (schrijver van Sophie’s Choice), Ernest Hemmingway
  • Mythische figuren: Persephone, Icarus, Hercules, Ajax
  • Componisten: Robert Schumann, Ludwig van Beethoven, Sergei Rachmaninov, Pjotr I.Tsjaikovsky, Chopin
  • Wetenschappers: Kay Redfield Jamison, Christiaan Huygens, Piet Vroon, Isaac Newton

Op diverse sites zijn artikelen te vinden over bipolariteit en creatieve mensen. Bijvoorbeeld:

www.manischdepressiefsymptomen.net
Veel schrijvers, schilders en componisten worden beduidend vaker dan anderen behandeld vanwege stemmingsstoornissen. Maar alle beroepen, van alle tijden kunnen last hebben van manisch depressieve symptomen, zelfs bij politieke leiders. Dat de bipolaire stoornissen bij creatieve mensen voorkomen is eigenlijk niet zo verbijsterend; de wisselingen tussen depressie en manie kunnen uiterst verwarrend en pijnlijk zijn, maar voor sommigen ook een onuitputtelijke bron van creativiteit.

www.scientias.nl
Onderzoek naar receptoren in het brein toont aan dat er een verband is tussen de mentale gezondheid en creativiteit: het dopaminesysteem van gezonde en heel creatieve mensen vergelijkbaar is met dat van mensen met schizofrenie. De onderzoekers legden een aantal proefpersonen een probleem voor en daagden ze uit om zoveel mogelijk oplossingen voor het probleem te verzinnen. De mensen die heel veel oplossingen hadden, werden als zeer creatief bestempeld .

www.kunstzinnigetherapie.nl
Op deze website vindt u informatie over de achtergrond van kunstzinnige therapie. Hoe is het ontstaan? Wanneer wordt het ingezet? Welke vorm van kunstzinnige therapie past bij welke vraag? Ook kunt u via deze site direct een therapeut vinden bij u in de buurt.

Boekentip:
Kay Redfield Jamison; De verzengende muze (manisch-depressiviteit en het artistieke temperament) Candide uitgeverij; 2005; ISBN10: 9075483384

Artikel: ESSAY: creatiativiteit en geestesziekte: een update Geschiedenis van een relatie