print deze pagina

Tangled up in mood: predicting the course of bipolar disorder

Op 7 april 2016 heeft Manja Koenders haar proefschrift ‘Tangled up in mood; predicting the disease course of bipolar disorder’ verdedigd.

Een van de belangrijkste bevindingen van dit proefschrift is het feit dat psychosociale factoren zoals negatieve levensgebeurtenissen en weinig sociale steun niet alleen een trigger zijn voor nieuwe stemmingsepisodes, maar dat deze ook als gevolg van stemmingsepisoden kunnen ontstaan.

Daarnaast hebben wij onderzocht of patiënten met een verschillend longitudinaal beloop verschillende symptoomnetwerken hebben. Dit hebben wij gedaan met een nieuwe benadering binnen psychiatrisch onderzoek, namelijk de netwerk benadering. Binnen deze benadering gaat men er van uit dat psychische ziekten geen statische toestandsbeelden zijn, maar een netwerk van symptomen die met elkaar samenhangen en elkaar onderling versterken. In dit geval hebben we gekeken of de symptomen van de depressie en manie op een andere manier met elkaar samenhangen en elkaar beïnvloeden als we patiënten vergelijken met verschillende beloopstypes  (overwegend stabiel, overwegend depressief, cyclisch beloop)  van de bipolaire stoornis.

Het blijkt dat de symptoomnetwerken van deze drie groepen van beloopstypen significant van elkaar verschillen. Symptomen van de patiënten met een cyclisch beloop zijn bijvoorbeeld veel sterker met elkaarverbonden dan die van de andere 2 groepen, wat zou kunnen betekenen dat als de patienten uit de cyclische beloopgroep symptoom ontwikkelen (bijvoorbeeld minder slapen) er heel gemakkelijk ook andere symptomen kunnen worden geactiveerd.

Deze sterke verbondenheid van de symptomen bij patiënten met een meer wisselend beloop is mogelijk een verklaring voor het feit dat bij deze patiënten manische en depressieve episodes elkaar snel kunnen afwisselen. De minder sterke verbondenheid van symptomen bij de depressieve en stabiele groep is mogelijk een verklaring voor het feit dat deze groepen langer in een bepaald toestandsbeeld kunnen blijven (depressief dan wel stabiel).

Manja Koenders werkt als docent en post-doctoraal onderzoeker aan de Universiteit van Leiden. Tevens is zij werkzaam als psycholoog op de polikliniek bipolaire stoornissen bij PsyQ Rotterdam en werkt zij voor het specialisme stemmingsstoornissen van de Parnassia Groep.